رسانه‌های گروه قلم امکانات دسترس‌پذیری گرفتند
هم‌زمان با روز جهانی عصای سفید، گروه رسانه‌ای قلم در شش رسانهٔ خود امکاناتی برای تنظیم متن، شنیدن مقاله، زیرنویس ویدئو و کار با صفحه‌خوان و صفحه‌کلید فعال کرد.
گروه رسانه‌ای قلم ۲۳ مهر ۱۴۰۵، هم‌زمان با روز جهانی عصای سفید، مجموعه‌ای از امکانات دسترس‌پذیری را در وب‌سایت‌های شش رسانهٔ خود فعال کرد: زومیت، زومجی، کجارو، پدال، فیلم‌زی و زومان. هدف این است که افراد بیشتری، فارغ از توانایی‌های جسمی و شرایط استفاده از اینترنت، بتوانند محتوای این رسانه‌ها را بخوانند، ببینند و بشنوند.
این امکانات در هر شش وب‌سایت در دسترس‌اند و فقط برای افراد نابینا یا کم‌بینا نیستند. افراد دارای محدودیت حرکتی، ناشنوایان و کم‌شنوایان، سالمندان و کاربرانی که در شرایط خاصی از وب استفاده می‌کنند هم از آن‌ها بهره می‌برند؛ مثلاً در محیط پرسروصدا، زیر نور شدید یا وقتی امکان پخش صدا ندارند.
تنظیم‌هایی که در اختیار خواننده است
دکمهٔ دسترس‌پذیری در بالای هر صفحه سه تنظیم را باز می‌کند که روی همان دستگاه ذخیره می‌شوند. دو امکان دیگر هم در صفحهٔ مقاله و پخش‌کنندهٔ ویدئو در دسترس است:
- اندازهٔ متن: بزرگ‌کردن نوشته‌ها تا ۱۵۰ درصد.
- فاصلهٔ متن: فاصلهٔ بیشتر بین خطوط، کلمات و پاراگراف‌ها.
- کنتراست بالا: برای کاربرانی که خواندن متن با کنتراست معمول برایشان دشوار است. اگر کنتراست بیشتر در سیستم‌عامل روشن باشد، خودکار اعمال می‌شود.
- شنیدن مقاله: پخش نسخهٔ صوتی مقاله‌هایی که روایت صوتی دارند.
- زیرنویس ویدئو: نمایش زیرنویس در پخش‌کننده؛ زبان انتخاب‌شده برای ویدئوهای بعدی به خاطر سپرده می‌شود.
تغییرات در ساختار وب‌سایت‌ها
- پیمایش با صفحه‌کلید: کار با سربرگ، منوی اصلی، مقاله، دیدگاه‌ها و پخش‌کننده‌ها بدون ماوس، با نشانگر تمرکز و پیوند «پرش به محتوای اصلی» در ابتدای هر صفحه.
- سازگاری با صفحه‌خوان‌ها: ناحیه‌ها و سرتیترهای قابل‌شناسایی، نام فارسی برای دکمه‌های بدون نوشته و اعلام تغییراتی مثل نتیجهٔ جست‌وجو. برای نوشتن دیدگاه با صفحه‌خوان، «ویرایشگر ساده» متن فارسیِ همراه با عدد یا کلمهٔ لاتین را به ترتیب درست می‌خواند.
- متن جایگزین تصاویر: توضیح متنی برای تصاویر مقاله‌ها، کارت‌ها و بنرهای تبلیغاتی.
- کنتراست متن: متن اصلی صفحه‌ها در حد استاندارد AA، در پوستهٔ روز و شب.
- کاهش حرکت: اگر «کاهش حرکت» در سیستم‌عامل روشن باشد، جابه‌جایی‌های نرم و بیشتر انیمیشن‌های تزئینی متوقف می‌شوند.
چطور ارزیابی شد
در ماه‌های پیش از رونمایی، گروه قلم علاوه بر بررسی فنی با افراد دارای نیازهای دسترس‌پذیری گفت‌وگو کرد و نحوهٔ کار آن‌ها با وب‌سایت‌ها را دید. معیار ارزیابی، راهنمای دسترس‌پذیری محتوای وب (WCAG) است که W3C تدوین کرده؛ هدف، سطح AA از نسخهٔ ۲٫۲ این راهنماست. گروه قلم از همراهی امید هاشمی در بررسی و شناسایی اشکالات دسترس‌پذیری وب‌سایت‌ها قدردانی می‌کند.
محدودیت‌هایی که هنوز مانده است
همهٔ موانع برطرف نشده‌اند. این موارد شناخته شده‌اند:
- برخی نوشته‌های کوچک با بزرگ‌کردن اندازهٔ متن بزرگ نمی‌شوند.
- برخی وضعیت‌ها، مثل نشان‌های کاربران و واکنش‌ها، فقط با رنگ نشان داده می‌شوند و برخی دکمه‌ها کوچک‌اند.
- پیوندهای درون متن مقاله فقط با رنگ از متن جدا می‌شوند.
- محتوایی که از سرویس‌های دیگر جاسازی می‌شود، مثل پست‌های شبکه‌های اجتماعی، در اختیار گروه قلم نیست.
صفحهٔ دسترس‌پذیری و ثبت بازخورد
جزئیات قابلیت‌ها، فهرست تغییرات و برنامهٔ ادامهٔ کار در صفحهٔ دسترس‌پذیری گروه رسانه‌ای قلم آمده است. در همین صفحه می‌توان تنظیمات مطالعه را آزمایش کرد و با فرم «تماس با ما» مشکل یا پیشنهادی را که در هر یک از شش وب‌سایت پیش آمده ثبت کرد.
